Cổ phiếu AI tăng vọt, nhóm chăm sóc sức khỏe tụt dốc: Điều gì đã thúc đẩy thị trường Hoa Kỳ trong tháng 5/2025 (và điều gì sẽ xảy ra trong tháng 6)

Thị trường chứng khoán Hoa Kỳ ghi nhận mức tăng trưởng hàng tháng mạnh nhất kể từ cuối năm 2023 trong tháng 5, theo đó chỉ số S&P 500 tăng 6,2% và Nasdaq tăng 9,6% trong tháng trước. Đối với S&P 500, đây là tháng 5 có hiệu suất tốt nhất kể từ năm 1990, đưa chỉ số này tiệm cận mức cao nhất mọi thời đại - cách khoảng 4% - được ghi nhận vào tháng 2, chỉ dưới mốc 6.145 điểm.

Đợt tăng mạnh này chủ yếu được thúc đẩy bởi sự lạc quan xung quanh trí tuệ nhân tạo (AI), thị trường lao động tương đối vững vàng và mùa báo cáo lợi nhuận khả quan, cũng như làn sóng các thương vụ đầu tư toàn cầu lớn từ chuyến công du Trung Đông của ông Trump hồi tháng trước — mặc dù không phải tất cả lĩnh vực đều tăng trưởng. Cổ phiếu ngành chăm sóc sức khỏe giảm mạnh, bị đè nặng bởi các bê bối doanh nghiệp và áp lực từ cơ quan quản lý.

Thị trường việc làm vững vàng, công nghệ và AI thúc đẩy đà tăng thị trường​

Nhà đầu tư bước vào tháng 5 với tâm lý thận trọng, nhưng niềm tin nhanh chóng chuyển sang tích cực sau khi báo cáo việc làm tháng 4 cho thấy sức mạnh kinh tế bất ngờ. Hoa Kỳ đã tạo thêm 177.000 việc làm, vượt kỳ vọng dù có sự chững lại nhẹ so với tháng 3. Điều đó đủ để củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào nền tảng vững chắc của kinh tế Hoa Kỳ.

Góp phần vào đà tăng tích cực là các dấu hiệu cho thấy căng thẳng địa chính trị đang dịu lại. Vào giữa tháng, Hoa Kỳ và Trung Quốc kết thúc vòng đàm phán thương mại tại Geneva, được quan chức mô tả là “hiệu quả”. Thỏa thuận bao gồm việc giảm thuế từ cả hai phía và tạm thời dừng các đợt tăng thuế tiếp theo. Dù vẫn còn một số hạn chế thương mại, nhưng thỏa thuận đã giúp giảm bớt lo ngại về nguy cơ chiến tranh thương mại leo thang.

Trong khi đó, loạt thỏa thuận quốc tế đã tiếp thêm niềm tin cho thị trường. Chuyến thăm Trung Đông của Tổng thống Donald Trump đã dẫn đến các thỏa thuận đầu tư trị giá hơn 2 nghìn tỷ USD với Ả Rập Xê Út, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Đáng chú ý, Hoa Kỳ và UAE đã ký thỏa thuận xây dựng khuôn viên AI lớn nhất bên ngoài nước Mỹ, nhấn mạnh lợi thế chiến lược của Hoa Kỳ trong cuộc đua AI toàn cầu.

Với việc Hoa Kỳ sản xuất các chip bán dẫn tiên tiến nhất thế giới và các quốc gia vùng Vịnh cung cấp năng lượng giá rẻ để vận hành các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn, nhà đầu tư đã đổ tiền vào các công ty công nghệ có mức độ tiếp xúc cao với AI.

Những cổ phiếu thắng lớn: Nvidia, Super Micro, Tesla và nhiều cái tên khác​

Kết quả là, cổ phiếu liên quan đến AI và công nghệ đã dẫn đầu đà tăng:

• CoreWeave tăng vọt +169%
• Constellation Energy (CEG) tăng +37%
• Super Micro Computer (SMCI) tăng +26%
• Broadcom (AVGO) tăng +26%
• Nvidia (NVDA) tăng +24%
• Tesla (TSLA) tăng gần +23%
• Microsoft (MSFT) và Meta (META) lần lượt tăng +16% và +18%
• Advanced Micro Devices (AMD) tăng +14%

Cổ phiếu chăm sóc sức khỏe chịu áp lực​

Trong khi các cổ phiếu công nghệ tăng mạnh, cổ phiếu ngành chăm sóc sức khỏe và dược lại ghi nhận một đợt giảm mạnh.

UnitedHealth Group (UNH), công ty bảo hiểm y tế tư nhân lớn nhất tại Hoa Kỳ, đã mất khoảng 25% giá trị, trở thành cổ phiếu có hiệu suất kém nhất trong S&P 500 trong tháng 5. Công ty đã rút lại dự báo tài chính cả năm, thông báo thay đổi Giám đốc điều hành, và xác nhận đang bị nhiều cơ quan liên bang điều tra vì cáo buộc gian lận Medicare và vi phạm luật chống độc quyền.

UnitedHealth cũng đang phải đối mặt với sự chỉ trích công khai về việc từ chối chi trả bảo hiểm, thủ tục hành chính phức tạp, và tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của công ty trong hệ thống chăm sóc sức khỏe. Áp lực càng tăng thêm sau vụ tấn công bằng mã độc tống tiền xảy ra vào tháng 2 nhằm vào công ty con Change Healthcare.


Các công ty dược cũng bị ảnh hưởng.

Eli Lilly (LLY) giảm 18%, do cạnh tranh gia tăng trong thị trường thuốc giảm cân GLP-1 đang rất “nóng”. Đối thủ Novo Nordisk (NVO) đã giành được một số thỏa thuận phân phối lớn — bao gồm việc đưa thuốc điều trị béo phì Wegovy vào danh mục ưu tiên của CVS — điều này khiến sản phẩm Zepbound của Eli Lilly bị gạt sang một bên.


Ngoài ra, ông Trump đã thực hiện một bước quan trọng nhằm hạ giá thuốc tại Hoa Kỳ bằng cách yêu cầu các chương trình y tế của chính phủ như Medicare chỉ trả mức giá thấp tương tự như các nước phát triển khác.

Đây là động thái rất quan trọng, vì hiện nay, bệnh nhân Hoa Kỳ thường phải trả mức giá rất cao, thậm chí gấp ba lần, cho các loại thuốc cùng thương hiệu so với người dân ở các nước giàu khác. Các công ty dược thường đưa ra mức chiết khấu lớn để bán thuốc ở thị trường nước ngoài, rồi bù lại bằng cách áp giá rất cao tại Hoa Kỳ.

Áp lực này buộc các công ty dược phải giảm mạnh giá thuốc tại Hoa Kỳ, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tổng thu nhập của họ.

Nhiều rủi ro vẫn tồn tại dù đà tăng đang diễn ra​

Dù tháng 5 tăng trưởng tốt, nhưng nhà đầu tư vẫn đối mặt với nhiều trở ngại khi bước sang tháng 6:

• Căng thẳng thương mại có thể quay trở lại:

Dù gần đây một tòa án cho rằng Tổng thống Trump đã đi quá xa khi áp thuế gần như toàn bộ các quốc gia bằng cách sử dụng luật khẩn cấp, ông vẫn được phép tiếp tục thu các khoản thuế này trong thời gian hiện tại. Nguyên nhân là vì Nhà Trắng đang phản đối quyết định đó, và trong khi kháng cáo, các mức thuế vẫn có hiệu lực. Toàn bộ tình huống này cho thấy sự phức tạp và không chắc chắn của luật thương mại Mỹ hiện nay.

Hơn nữa, Tổng thống Trump đã làm dấy lên những lo ngại mới về sự ổn định của thỏa thuận thương mại đang diễn ra, khi cáo buộc Trung Quốc đã vi phạm thỏa thuận thuế quan mới đây được ký kết ở Geneva. Tuy nhiên, ông không đưa ra chi tiết cụ thể nào về bản chất của cáo buộc vi phạm từ Trung Quốc hay các biện pháp trả đũa mà ông dự định thực hiện với Bắc Kinh.

Góp phần làm gia tăng lo ngại về thương mại toàn cầu, Trump đồng thời công bố một đợt leo thang lớn về thuế đối với thép và nhôm trên toàn thế giới, tăng gấp đôi mức thuế hiện tại lên 50%. Cần lưu ý rằng mặc dù Trung Quốc là nhà sản xuất và xuất khẩu thép lớn nhất thế giới, nhưng lượng thép xuất khẩu trực tiếp sang Hoa Kỳ rất ít do mức thuế 25% được áp từ năm 2018, khiến thép Trung Quốc gần như bị loại khỏi thị trường Hoa Kỳ. Tuy vậy, Trung Quốc vẫn giữ vị trí đáng kể hơn với tư cách là nhà cung cấp nhôm lớn thứ ba cho Hoa Kỳ.

• Bất ổn trên thị trường trái phiếu:
  
  Trong tháng 5, lợi suất trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,418%, mức tăng đáng kể cho thấy nhà đầu tư đang yêu cầu lợi tức cao hơn từ nợ công của Hoa Kỳ. Lợi suất trái phiếu tăng thường cho thấy giá trái phiếu giảm, phản ánh tâm lý thận trọng hơn từ phía nhà đầu tư.

• Bất ổn tài khóa:
  
  Bất ổn tài khóa đặt ra rủi ro nghiêm trọng và ngày càng tăng đối với các thị trường tài chính, đặc biệt khi chính quyền đang tích cực theo đuổi gói chi tiêu trị giá hàng nghìn tỷ USD (được gọi là dự luật thuế và chi tiêu “vĩ đại tuyệt đẹp” nổi tiếng (hoặc khét tiếng)). Kế hoạch chi tiêu đầy tham vọng này, dù nhằm kích thích hoạt động kinh tế và giải quyết các nhu cầu xã hội, vẫn đặt ra những câu hỏi cơ bản về sức khỏe tài chính dài hạn của quốc gia và khả năng quản lý khoản nợ công ngày càng lớn.
  
  Khi các nhà đầu tư theo dõi tiến trình phê duyệt sáng kiến chi tiêu này, một mối lo ngại chính vẫn tồn tại: nếu khoản chi tiêu lớn này không được bù đắp bằng tăng thu ngân sách hoặc cắt giảm chi tiêu tương ứng, nó có thể làm tăng đáng kể nhu cầu vay nợ của chính phủ. Chính phủ vay mượn nhiều hơn đồng nghĩa với việc Bộ Tài chính phải phát hành thêm trái phiếu để tài trợ cho các hoạt động của mình. Nếu lượng trái phiếu phát hành vượt quá nhu cầu từ nhà đầu tư, điều này có thể khiến giá trái phiếu giảm và kéo theo đó là lãi suất (lợi suất) tăng.