Cuộc đua tiền số xuyên biên giới nóng lên: Trung Quốc âm thầm bào mòn vị thế USD

Các giao dịch trên một nền tảng tiền kỹ thuật số mới do Trung Quốc dẫn dắt đã tăng vọt lên hơn 55 tỷ USD, theo một báo cáo mới công bố, cho thấy những nỗ lực xây dựng các hệ thống thanh toán toàn cầu thay thế, ít phụ thuộc vào đồng USD, đang ngày càng thu hút sự chú ý.

Dữ liệu do Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council) có trụ sở tại Washington phân tích cho thấy nền tảng thử nghiệm mang tên mBridge, hiện đang được các ngân hàng trung ương của Trung Quốc, Hong Kong, Thái Lan, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Saudi Arabia thử nghiệm, đã xử lý hơn 4.000 giao dịch xuyên biên giới.

Tổng giá trị thanh toán tích lũy đạt 55,5 tỷ USD, tương đương mức tăng khoảng 2.500 lần so với giai đoạn đầu của dự án vào năm 2022, trong đó đồng nhân dân tệ kỹ thuật số được ước tính hiện chiếm khoảng 95% tổng khối lượng giao dịch.

Đồng nhân dân tệ kỹ thuật số, còn được gọi là e-CNY, hiện vẫn là thử nghiệm tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương đang vận hành lớn nhất thế giới.

Các số liệu gần đây của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) cho thấy hệ thống này đã xử lý hơn 3,4 tỷ giao dịch với tổng giá trị khoảng 16,7 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương 2,4 nghìn tỷ USD), tăng hơn 800% so với năm 2023.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc tháng trước đưa tin rằng e-CNY sẽ bắt đầu trả lãi cho người nắm giữ trong các tài khoản hoặc ví ngân hàng số ngay trong năm nay - một động thái được xem rộng rãi là nhằm thúc đẩy việc sử dụng.



“Xét tổng thể, những diễn biến này cho thấy quá trình quốc tế hóa đồng nhân dân tệ đang được mở rộng dần thông qua hạ tầng kỹ thuật số” - bà Alisha Chhangani của Atlantic Council nhận định.

Theo bà, thay vì tìm cách trực tiếp thay thế đồng USD, Trung Quốc và các đối tác đang xây dựng những “đường ray” thanh toán song song, qua đó làm giảm sự phụ thuộc vào các hệ thống hiện hành dựa trên đồng bạc xanh.

“Dự án mBridge khó có khả năng thách thức sự thống trị của USD một cách trực diện, nhưng có thể làm xói mòn vị thế đó theo từng bước” - bà nói thêm.

Cuộc đua đang tăng tốc

Tiến triển của mBridge đang được các nhà hoạch định chính sách trên toàn cầu theo dõi sát sao.

Ban đầu, dự án do Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) giám sát, nhưng định chế có trụ sở tại Thụy Sĩ này đã bất ngờ rút khỏi dự án vào cuối năm 2024.

Dù không phải là đối thủ trực tiếp, BIS hiện tập trung vào một dự án khác với sự tham gia của bảy ngân hàng trung ương hàng đầu - chủ yếu là các nước phương Tây - bao gồm Cục Dự trữ Liên bang New York, Ngân hàng Trung ương Pháp đại diện cho Ngân hàng Trung ương châu Âu, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ và Ngân hàng Trung ương Anh.

Tuần này, nhóm này - hiện cũng đang hợp tác với hơn 40 ngân hàng thương mại lớn - cho biết họ đang đẩy mạnh các thử nghiệm.

Tuy nhiên, xét ở thời điểm hiện tại, mBridge vẫn đang đi trước một bước đáng kể.

Tháng 11 năm ngoái, Bộ Tài chính UAE và Sở Tài chính Dubai đã thực hiện giao dịch chính phủ đầu tiên trên nền tảng này bằng đồng dirham kỹ thuật số dạng bán buôn.

Theo bà Chhangani, mBridge nhiều khả năng sẽ ngày càng tập trung vào các thanh toán thương mại, đặc biệt là trong các giao dịch liên quan đến năng lượng và hàng hóa, những lĩnh vực mà Trung Quốc vốn đã đóng vai trò trung tâm trong thương mại toàn cầu.