Điểm nóng forex tuần 12-16/01: Vàng hưởng lợi, USD chịu áp lực trong hầu hết mọi kịch bản

Vào những ngày cuối năm 2025, phần lớn nhà đầu tư vẫn tập trung vào kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất cùng với những bước tiến của AI trong việc tái định hình nền kinh tế toàn cầu. Việc “Santa Rally” không xuất hiện đã khiến thị trường chứng khoán phần nào thất vọng. Tuy nhiên, khi đa số ngân hàng đầu tư vẫn giữ quan điểm khá lạc quan về triển vọng năm 2026, tâm lý thị trường nhìn chung chưa thể xem là tiêu cực.

Những kỳ vọng đó nhanh chóng bị gạt sang một bên khi Tổng thống Mỹ Donald Trump có những ưu tiên hoàn toàn khác. Việc đưa Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro sang Mỹ để đối mặt với các cáo buộc hình sự nghiêm trọng, đồng thời kiểm soát trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela – với các tập đoàn Mỹ sẵn sàng rót vốn lớn để nâng cấp hạ tầng đã xuống cấp – đã làm thay đổi hoàn toàn câu chuyện của thị trường.

Mỗi chiến thắng càng khiến ông Trump trở nên mạnh tay hơn. Sau chiến dịch liên quan đến Maduro, sự chú ý nhanh chóng chuyển sang Colombia, Cuba và Greenland, qua đó củng cố vị thế của Mỹ tại khu vực sau một thời gian tương đối “im ắng”. Greenland là trường hợp gây tò mò nhất, khi Mỹ tìm cách giành quyền kiểm soát lãnh thổ từ một đồng minh và thành viên NATO. Ít người tin nỗ lực này sẽ thất bại, đặc biệt khi ông Trump không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự.

Iran nhập cuộc: 2026 có thể còn khắc nghiệt hơn 2025​

Việc Iran trở thành một phần trong bàn cờ – chủ đề chính trong cuộc gặp cuối tháng 12 giữa ông Trump và Thủ tướng Israel Netanyahu – khiến năm 2025 với những “trò đùa” thuế quan và cú sụp đổ thị trường hồi tháng 4 có thể chỉ là “dạo chơi trong công viên” so với những gì nhà đầu tư phải đối mặt vào năm 2026.

Vàng giữ giá, dầu trượt sâu về đáy nhiều năm​

Vàng và dầu phản ứng rất nhạy với các diễn biến địa chính trị, nhưng lại đi theo hai hướng trái ngược. Giá vàng từng tăng mạnh lên gần mốc 4.500 USD trước khi điều chỉnh giảm, phần nào bị kéo theo bởi diễn biến thất thường của bạc. Ngược lại, giá dầu tiếp tục xu hướng đi xuống khi câu chuyện dư cung năm 2026 có nguy cơ trở nên nghiêm trọng hơn nếu các công ty Mỹ từng bước khôi phục dòng chảy dầu từ Venezuela. Kết hợp với khả năng đạt được lệnh ngừng bắn Nga–Ukraine, triển vọng thị trường dầu vẫn ảm đạm, với vùng đáy 5 năm quanh 55,19 USD đã ở rất gần.

Greenland có thể trở thành “mồi lửa” mới cho vàng​

Đáng chú ý, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dự kiến sẽ thăm Đan Mạch vào tuần tới, mang theo đề xuất của ông Trump liên quan đến Greenland. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì giọng điệu cứng rắn. Vàng sẵn sàng hưởng lợi nếu quan hệ EU–Mỹ xấu đi và nguy cơ sử dụng biện pháp quân sự tại Greenland – điều từng bị coi là không tưởng – trở nên hiện hữu.

Phán quyết Tòa án Tối cao Mỹ: Thuế quan đứng trước bước ngoặt​

Trong bối cảnh biến động hiện nay, thị trường đang chờ Tòa án Tối cao Mỹ công bố phán quyết về tính hợp pháp của các biện pháp thuế quan.

Nếu phán quyết có lợi, về cơ bản xác nhận quyền áp thuế của Tổng thống mà không cần Quốc hội, ông Trump có thể khởi động lại chiến dịch thuế quan, nhắm vào Trung Quốc và đặc biệt là châu Âu. Thậm chí, EU có thể bị đe dọa áp thuế mạnh như một công cụ để Mỹ “mặc cả” Greenland.

Ngược lại, nếu phán quyết cho rằng các mức thuế dựa trên đạo luật năm 1977 là bất hợp pháp, phản ứng của ông Trump có thể gây ra cú sốc mạnh cho thị trường – dù chính quyền đã chuẩn bị sẵn phương án B để tái áp thuế theo khuôn khổ pháp lý khác.

Vàng hưởng lợi, USD chịu áp lực trong hất hết mọi kịch bản​

Trong cả hai kịch bản trên, vàng đều có khả năng hưởng lợi, đặc biệt nếu các mức thuế hiện tại bị tuyên bố là trái luật. Ngược lại, trong các đợt căng thẳng thương mại, nhà đầu tư thường tránh xa đồng USD, qua đó hỗ trợ các đồng tiền khác như euro và franc Thụy Sĩ.

Kịch bản thú vị nhất sẽ là việc Tòa án Tối cao đặt ra giới hạn rõ ràng đối với quyền lực của Tổng thống, hạn chế khả năng tự ý áp thuế hoặc bật đèn xanh cho hành động quân sự mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội. Điều này có thể khiến ông Trump trở nên khó đoán hơn trong thời gian tới.

Đồng USD khởi đầu năm mới khá thuận lợi, vượt trội so với euro và bảng Anh, khi các diễn biến tại Venezuela kích hoạt một phản ứng “né rủi ro” bất thường, trong đó chứng khoán Mỹ cũng tương đối tích cực. Diễn biến của bảng Anh gây bất ngờ, với tâm điểm hiện chuyển sang số liệu GDP tháng 11 công bố vào thứ Năm.

Trong khi đó, sự thiếu vắng các chất xúc tác tích cực mới đang khiến euro suy yếu. Đặc biệt, chuyến thăm Đan Mạch của ông Rubio làm gia tăng nguy cơ quan hệ Mỹ–EU xấu đi, đe dọa động lực phục hồi kinh tế khu vực đồng euro vốn được thúc đẩy bởi chính sách tài khóa mạnh tay. ECB vẫn đứng ngoài quan sát, nhưng một cú suy thoái nghiêm trọng do căng thẳng thương mại kéo dài có thể buộc ngân hàng này phải xem xét lại lập trường chính sách hiện tại.

Dữ liệu lạm phát Mỹ: Bài test lớn cho kỳ vọng lãi suất Fed​

Tạm gác địa chính trị, việc quay trở lại dòng tin tức kinh tế “bình thường” có thể làm suy yếu sức hấp dẫn hiện tại của USD khi nhà đầu tư tái tập trung vào kỳ vọng cắt giảm lãi suất của Fed.

Dữ liệu tích cực như khảo sát ISM Services PMI công bố hôm thứ Tư có thể tiếp tục nâng đỡ đồng bạc xanh, nhưng thị trường vẫn tin rằng mức một lần cắt giảm lãi suất trong biểu đồ dot plot tháng 12/2025 là quá thận trọng. Với khoảng 60 điểm cơ bản nới lỏng đã được định giá cho năm 2026, nhà đầu tư dường như sẵn sàng chấp nhận các số liệu yếu hơn và bán USD.


Tuần tới, lịch kinh tế Mỹ dày đặc với các dữ liệu then chốt, đặc biệt là lạm phát và tiêu dùng. Báo cáo CPI tháng 12 công bố vào thứ Ba sẽ là tâm điểm, nhiều khả năng là số liệu lạm phát đầu tiên không bị ảnh hưởng bởi việc chính phủ Mỹ đóng cửa.

Một đợt hạ nhiệt tiếp theo của lạm phát – đi ngược lại kỳ vọng của một số thành viên Fed rằng áp lực giá sẽ duy trì ở mức cao – có thể tạo điều kiện cho Chủ tịch Fed mới đẩy sớm đợt cắt giảm 25 điểm cơ bản hiện được thị trường kỳ vọng vào giữa tháng 6. Đáng chú ý, ông Trump vẫn chưa công bố người kế nhiệm Chủ tịch Powell.

Các đồng tiền còn lại​

Các đồng tiền lớn còn lại đang gặp khó trong những ngày đầu năm, khi sức mạnh của USD lấn át vai trò của kỳ vọng chính sách tiền tệ. Ngoại trừ đồng AUD nhích nhẹ, phần lớn các đồng tiền khác đều suy yếu so với USD, dù chu kỳ nới lỏng của ngân hàng trung ương đã hoàn tất.

Diễn biến tại Venezuela có thể trở thành “cơn đau đầu” lớn đối với Canada, do dầu nặng – sản phẩm chủ lực của nước này – cũng là loại dầu chính của Venezuela, làm suy yếu vị thế đàm phán của Thủ tướng Carney trước một ông Trump vốn không mấy thiện cảm với Canada.

Trong khi đó, Australia đang theo sát tình hình Trung Quốc, nơi chính quyền đang nỗ lực thúc đẩy đầu tư và xử lý nợ xấu để cải thiện sức khỏe hệ thống ngân hàng. Dữ liệu cán cân thương mại Trung Quốc tháng 12 công bố vào thứ Tư sẽ là phép thử cho hiệu quả của các biện pháp này.

Tại Châu Á, đồng yen tiếp tục chống chịu trước sức mạnh của USD nhờ lập trường cứng rắn của BoJ. Dù thị trường đang cố gắng đẩy sớm kỳ vọng tăng lãi suất, triển vọng vẫn còn nhiễu loạn. Cuộc họp tháng 4 nhiều khả năng sẽ là mốc quan trọng tiếp theo, cho tới khi đó, các quan chức Nhật Bản có thể tiếp tục “can thiệp bằng lời nói” để giữ USD/JPY dưới mốc 160.