Lý thuyết tài chính hành vi nào đã xuất hiện trong công trình nghiên cứu vừa đạt giải Nobel Kinh tế?

[Le Hue Truong]

20 cạm bẫy trader BUỘC PHẢI TRÁNH nếu không muốn TIỀN MẤT TẬT MANG (Phần 2)

Nghề kiếm tiền triệu đô ở Mỹ: Mật báo lừa đảo đầu tư tài chính

Xin chào cả nhà!

Kinh tế thường là giải thưởng cuối cùng được trao mỗi mùa Nobel hằng năm, sau Nobel Y học, Vật lý, Hóa học, Văn học và Hòa bình. Nobel cho lĩnh vực kinh tế không thuộc cơ cấu giải thưởng ban đầu trong di chúc của nhà khoa học Thụy Điển - Alfred Nobel. Giải này được bổ sung năm 1968, nhân kỷ niệm 300 năm thành lập Ngân hàng Trung ương Thụy Điển - Sveriges Riksbank, cũng là đơn vị đóng góp quỹ cho giải thưởng này.

Năm nay, Paul R. Milgrom (sinh năm 1948) và Robert B. Wilson (sinh năm 1937), hai giảng viên người Mỹ tại Đại học Stanford là hai nhà khoa học vừa vinh hạnh nhận được giải thưởng Nobel Kinh tế 2020 danh giá. Điều đáng nói là công trình nghiên cứu dự thi của cả hai xuất phát từ tài chính hành vi, đóng góp vào việc cải thiện lý thuyết đấu giá và sáng tạo ra các hình thức đấu giá mới.

Ngày nay, không chỉ các vật dụng, tác phẩm nghệ thuật, mà cả chứng khoán và năng lượng đều phải trải qua quy trình đấu giá. Thông thường, chúng ta luôn muốn bán cho những người trả giá cao nhất, hoặc mua từ người bán nào đưa ra mức giá rẻ nhất. Vì những người tham gia đấu giá thường hành xử theo một chiến lược bài bản, dựa trên những thông tin sẵn có, nên việc đề xuất một phương pháp đấu giá mới là một khó khăn không nhỏ.

Paul R. Milgrom​

Tuy nhiên, qua những nỗ lực tìm hiểu tác động của các quy tắc khác nhau về đấu thầu và các mức giá cuối cùng, nhà kinh tế học B. Wilson đã phát triển lý thuyết đấu giá các vật dụng mang giá trị chung (common value) - một giá trị dù ban đầu không mang tính chắc chắn, nhưng cuối cùng lại được tất cả mọi người có chung nhận định (ví dụ như giá trị tương lai của tần số vô tuyến hay sản lượng khoáng sản tại một địa điểm cụ thể).

Lỗ hổng trong cách đấu giá truyền thống đó là người thắng đấu giá bị thiệt hại do đánh giá quá cao giá trị của sản phẩm và trả giá bị hớ để có được sản phẩm đó; còn phía những nhà đặt giá thầu, họ có xu hướng đưa ra giá thầu thấp hơn so với giá trị chung được ước lượng (tài chính hành vi gọi đây là "winner's curse" - lời nguyền của kẻ thắng cuộc).

Paul R. Milgrom
​

Trong khi đó, nhà kinh tế học R.Milgrom lại xây dựng một lý thuyết tổng quát hơn về đấu giá, tức là không chỉ cho phép các giá trị chung, mà còn cho phép các giá trị riêng khác nhau giữa các người đấu giá. Qua phân tích, ông nhận thấy một hình thức sẽ mang lại cho người bán doanh thu dự kiến cao hơn khi những người đấu giá nghiên cứu và tham khảo thêm về các giá trị ước tính của nhau trong quá trình đấu giá. Ngoài ra, nghiên cứu của Milgrom còn giúp xếp hạng tất cả các định dạng đấu giá tiêu chuẩn dựa trên lợi nhuận kỳ vọng.

Để đáp ứng nhu cầu định giá, cả hai nhà kinh tế đã sáng tạo ra hình thức đấu giá mới, trong đó bán đấu giá đồng thời nhiều hàng hoá có liên quan với nhau. Phương pháp này dựa trên lý thuyết rằng người bán được động viên bởi các lợi ích xã hội lớn hơn doanh thu tối đa.

Công trình nghiên cứu khoa học của Paul R. Milgrom và Robert B. Wilson đã khép lại giải Nobel Kinh tế 2020 với những phát hiện đem lại lợi ích lớn cho xã hội dựa trên phân tích về tài chính hành vi. Hy vọng, trong tương lai, chúng ta sẽ còn được ghi nhận những phát hiện nhiều giá trị hơn nữa đến từ các nhà khoa học Nobel tài ba, nhất là trong lĩnh vực kinh tế-tài chính này!

Nếu thấy bài viết này hay và hữu ích thì đừng quên THẢ TIM, SHARE VÀ COMMENT để ủng hộ mình nhiều hơn nữa nhé!! Nice day cả nhà