Những câu hỏi cốt lõi xoay quanh việc tăng lãi suất và hỗ trợ JPY của BoJ

Ngân hàng Nhật Bản đang đặt nền tảng để tiếp tục tăng lãi suất, nhưng cũng khiến thị trường phải đoán xem họ có thể tăng lãi suất sớm hay muộn và với tốc độ nào.

Sau đây là hướng dẫn về các thông báo gần đây của BOJ về thời điểm và mức độ có thể tăng lãi suất:

Đến hiện tại, BOJ đã nói và làm gì?​

BOJ đã chấm dứt lãi suất âm vào tháng 3 và tăng mục tiêu chính sách ngắn hạn lên 0,25% vào tháng 7. Trong dấu hiệu mới nhất cho thấy một đợt tăng lãi suất khác sắp diễn ra, Thống đốc BOJ Kazuo Ueda cho biết vào ngày 18 tháng 11 rằng nền kinh tế đang tiến tới lạm phát bền vững do tiền lương thúc đẩy.

Ueda cũng đề cập đến những lợi ích của việc tăng lãi suất kịp thời, cho biết việc đẩy chi phí đi vay từ mức cực thấp sẽ giúp đạt được tăng trưởng kinh tế dài hạn.

Thông điệp này tương tự như thông điệp được sử dụng trong chu kỳ tăng lãi suất trước đó của BOJ vào năm 2007. Khi đó, thống đốc Toshihiko Fukui đã nói rằng việc loại bỏ sớm các biện pháp kích thích sẽ giúp đạt được tăng trưởng kinh tế ổn định và lâu dài bằng cách ngăn chặn bong bóng tài sản.

Dưới thời Fukui, BOJ đã tăng lãi suất hai lần từ 0 lên 0,5% vào tháng 2 năm 2007. Nhưng họ đã buộc phải quay lại chu kỳ cắt giảm lãi suất vào năm sau để chống lại cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Lãi suất sau đó đã duy trì quanh mức 0 trong 16 năm nữa.

Khi nào BoJ có thể tăng lãi suất tiếp theo?​

Ueda tin tưởng rằng tiền lương sẽ tiếp tục tăng và thúc đẩy tiêu dùng, cho phép các công ty tiếp tục đẩy giá lên, đáp ứng điều kiện tiên quyết để tăng lãi suất thêm nữa.

Trong khi cảnh báo về sự bất ổn kinh tế và biến động thị trường của Hoa Kỳ, Ueda cho biết BOJ sẽ không nhất thiết phải đợi cho đến khi tất cả những rủi ro này biến mất, điều này cho thấy ông để ngỏ cho khả năng tăng lãi suất thêm lần nữa tại cuộc họp tiếp theo vào ngày 18-19 tháng 12.

Các nhà hoạch định chính sách của BOJ sẽ không cam kết thời gian cố định cho lần tăng lãi suất tiếp theo. Nhưng họ không thấy vấn đề gì khi thị trường định giá mức tăng lãi suất lên 0,5% vào thời điểm nào đó vào cuối tháng 3.

BoJ nhìn thấy mức lãi suất trung lập ở mức nào?​

Nếu nền kinh tế tiếp tục phục hồi, BOJ sẽ tiếp tục tăng lãi suất chính sách ngắn hạn lên mức lãi suất trung lập của Nhật - hay mức mà chính sách tiền tệ không thắt chặt cũng không mở rộng.

BOJ giữ nguyên lãi suất ngắn hạn ở mức 0,25% mặc dù lạm phát đã dao động quanh mức 2% trong hơn hai năm, nghĩa là chi phí đi vay thực tế sau khi điều chỉnh theo lạm phát vẫn ở mức rất thấp.



Bằng cách đẩy chi phí đi vay lên mức được coi là trung lập với nền kinh tế, BOJ có thể loại bỏ những gì được coi là kích thích tiền tệ quá mức.

Nhưng việc ước tính tỷ lệ trung lập, không thể quan sát được, không dễ dàng bởi các mô hình khác nhau mang lại kết quả khác nhau. Các ngân hàng trung ương lớn sử dụng tỷ lệ trung lập làm chuẩn mực, nhưng cảnh báo không nên quá phụ thuộc vào nó khi thực hiện chính sách tiền tệ.

BOJ đã đưa ra ước tính bằng cách sử dụng các mô hình khác nhau cho thấy lãi suất trung lập thực tế điều chỉnh theo lạm phát của Nhật Bản nằm trong khoảng từ -1% đến +0,5%. Điều đó có nghĩa là nếu lạm phát đạt mục tiêu 2% của BOJ, BOJ có thể tăng lãi suất ngắn hạn ít nhất lên khoảng 1% mà không làm giảm tốc độ tăng trưởng.

Dựa trên các dự báo hiện tại được đưa ra vào tháng 10, BOJ kỳ vọng lãi suất ngắn hạn sẽ đạt mức mà họ coi là trung tính "trong nửa sau của giai đoạn dự báo ba năm" cho đến tháng 3 năm 2027, tức là vào thời điểm nào đó sau tháng 10 năm 2025.

Trong khi thành viên hội đồng quản trị Naoki Tamura cho biết vào tháng 9 rằng BOJ phải tăng lãi suất lên ít nhất 1% sớm nhất là vào cuối năm sau, các đồng nghiệp của ông vẫn giữ im lặng về mức lãi suất trung lập. Ueda cho biết quá khó để đưa ra ước tính đáng tin cậy do thiếu dữ liệu, vì Nhật Bản đã chứng kiến lãi suất bị kẹt ở mức 0 trong một thời gian dài.

Những yếu tố chính cần theo dõi là gì? ​

Bỏ qua lãi suất trung lập, động thái của đồng yên sẽ có tác động lớn đến thời điểm tăng lãi suất của BOJ. Đồng yên yếu là một yếu tố thúc đẩy BOJ tăng lãi suất vào tháng 7, vì nó đẩy chi phí nhập khẩu và lạm phát lên cao.

Sự không chắc chắn về chính sách kinh tế của tổng thống đắc cử Hoa Kỳ Donald Trump cũng làm phức tạp thêm quyết định của BOJ. Nhiều chính sách của ông được coi là gây lạm phát và có thể ngăn Cục Dự trữ Liên bang cắt giảm lãi suất quá nhiều, do đó giữ cho đồng yên yếu so với đồng đô la.

Khi nào BoJ có thể đưa ra thêm những hướng dẫn?​

Dữ liệu lạm phát tiêu dùng trong tháng 10, dự kiến công bố vào ngày 22 tháng 11, sẽ được theo dõi chặt chẽ để tìm manh mối về việc liệu các công ty có chuyển chi phí lao động tăng cao thông qua việc tăng giá dịch vụ hay không.

Toyoaki Nakamura, một thành viên hội đồng quản trị BOJ có quan điểm ôn hòa và thận trọng về việc tăng lãi suất quá nhanh, có bài phát biểu và họp báo vào ngày 5 tháng 12.

BOJ sẽ công bố khảo sát kinh doanh theo quý "tankan" vào ngày 13 tháng 12. Nếu dữ liệu cho thấy sức mạnh trong tâm lý kinh doanh, kế hoạch chi tiêu vốn và kỳ vọng lạm phát của doanh nghiệp, điều đó có thể làm tăng khả năng tăng lãi suất vào tháng 12.