- 4,572
- 18,617
- Thread cover
- data/assets/threadprofilecover/cover-2026-03-04T142324-1772609034.185-1772609034.png
- Chủ đề liên quan
- 12483,12207,87847,87684,87652
Tại sao rất nhiều người có trí tuệ cao lại thất bại trong giao dịch?
Dưới đây là một góc nhìn liên quan đến một lĩnh vực ít được biết đến gọi là Lý thuyết Hệ thống.
Lý thuyết Hệ thống tìm cách giải thích cách các bộ phận liên kết với nhau hoạt động để tạo thành một tổng thể thống nhất.
Trong Lý thuyết Hệ thống, giao dịch là một hệ thống phức tạp, nơi các biến số riêng lẻ—giá cả, khối lượng và tâm lý—tương tác với nhau. Thành công đòi hỏi phải chuyển từ phân tích tĩnh sang việc năng động, quản lý các vòng phản hồi tồn tại ở ranh giới của sự hỗn loạn.
Các hệ thống phức tạp nằm giữa hai trạng thái khác nhau: phức tạp và hỗn loạn.
Nếu chúng ta xem xét một lĩnh vực đòi hỏi trí tuệ cao—ví dụ như “khoa học tên lửa”—nó hoạt động trong một hệ thống phức tạp: tuyến tính, có thể dự đoán được và có thể giải quyết được thông qua các phương trình toán học chính xác, khép kín.
Giao dịch diễn ra trong không gian phức tạp nhưng cũng hỗn loạn—hay nói cách khác nào nó nằm giữa sự phức tạp và sự hỗn loạn. Không gian hẹp này giữa trật tự cứng nhắc và sự ngẫu nhiên hoàn toàn; nó không phải là lĩnh vực mà trí tuệ thuần túy mang lại lợi thế tương tự như trong một hệ thống phức tạp.
Nếu trí thông minh giải quyết được các hệ thống phức tạp, thì khả năng thích ứng (hay trí thông minh thích ứng) là cần thiết để thành công trong những hệ thống phức tạp và hỗn loạn
Trong khi người thông minh cố gắng tính toán kết quả, người có khả năng thích ứng lại tập trung vào tương tác với môi trường. Trong một hệ thống phức tạp và hỗn loạn—như rừng, đại dương hay thị trường—bạn không thể “suy nghĩ” để giành chiến thắng vì hệ thống sẽ thay đổi ngay khi bạn can thiệp vào nó.
Warren Buffett đã nhiều lần nêu lên điểm này khi nói về đầu tư, một lĩnh vực có liên quan mật thiết đến giao dịch. Một trong những câu nói nổi tiếng của ông là:
“Nếu bạn có chỉ số IQ 160, hãy bán 30 điểm cho người khác vì bạn sẽ không cần đến nó.”
“Đầu tư không phải là trò chơi mà người có IQ 160 thắng người có IQ 130.”
“Một khi bạn có trí thông minh bình thường, điều bạn cần là tính khí để kiểm soát những thôi thúc có thể gây rắc rối cho bản thân.”
Tôi thích việc so sánh tư duy của trader với tư duy của người chơi poker. Trong poker, chỉ biết tỷ lệ thắng của một ván bài cụ thể thôi chưa đủ để bạn thành công—thông tin biết được là có hạn, và thông tin mới liên tục xuất hiện khi ván bài tiếp tục diễn ra. Khả năng thích ứng và điều chỉnh đánh giá của bạn về xác suất thành công khi có manh mối mới xuất hiện là điều thiết yếu.
Trong một hệ thống phức tạp, điều tốt nhất bạn có thể làm để đánh giá các kết quả tiềm năng là sử dụng xác suất—đưa ra ước tính, thử đoán. Trí tuệ không thích đoán mò; nó tìm kiếm sự chắc chắn, một câu trả lời đã biết và một kết quả có thể dự đoán được.
Xu hướng tự nhiên của người trí thức là tìm kiếm sự chắc chắn, và trong một thế giới phức tạp + hỗn loạn, việc tìm kiếm sự chắc chắn này thách thức cái tôi.
traderviet.tv
Cái tôi coi trọng việc được “đúng”. Đối với một người xuất chúng, việc “sai” giống như một thất bại về trí tuệ. Trong giao dịch, bạn có thể đúng 100% về luận điểm nhưng sai 100% về thời điểm hoặc hành động giá là bạn đã đi tong. Như chúng ta đã biết, một số dương nhân với một số âm bằng một số âm. Một luận điểm đúng nhưng không vượt qua được bài kiểm tra về thời điểm là một thất bại.
Người trí thức thích chứng minh thị trường sai. Ngược lại, nhà giao dịch với tư duy poker chỉ quan tâm đến việc lãi lỗ có tăng hay giảm. Giới trí thức thường “gắn bó” với ý tưởng của mình vì bản sắc của họ gắn liền với sự thông minh; họ thà chìm cùng con tàu còn hơn thừa nhận thị trường (cái “sinh vật”) đã đi theo hướng khác. Mặt khác, nhà giao dịch với tư duy poker “tiếp tục tiến lên”.
Đối với người trí thức, “bờ vực hỗn loạn” là điều khó chịu về mặt cảm xúc. Đúng vậy, nó khó chịu với tất cả mọi người, nhưng những nhà giao dịch với tư duy poker đã tự thỏa thuận với bản thân để hoạt động ở đó.
Bờ vực hỗn loạn là nơi có những phần thưởng cao nhất, mặc dù đó là nơi luôn tiềm ẩn sự mơ hồ. Ngược lại, trật tự là nơi thoải mái – vùng an toàn của chúng ta. Như một người khôn ngoan đã từng nói với tôi, không có gì có giá trị phát triển trong vùng an toàn.
Hỗn loạn thật đáng sợ. Giới trí thức cố gắng “sắp xếp” sự hỗn loạn thông qua các mô hình phức tạp. Khi mô hình thất bại (như mọi mô hình đều vậy khi đối mặt với sự hỗn loạn), chúng thường thiếu quy trình phản ứng—chúng chỉ có một lý thuyết đã bị bác bỏ. Chúng bị đóng băng.
Thị trường không phải là thứ có thể giải quyết được; mà là thứ cần tương tác. Như người ta vẫn nói: "Giao dịch chẳng phải là khoa học tên lửa."
traderviet.tv
Dưới đây là một góc nhìn liên quan đến một lĩnh vực ít được biết đến gọi là Lý thuyết Hệ thống.
Lý thuyết Hệ thống tìm cách giải thích cách các bộ phận liên kết với nhau hoạt động để tạo thành một tổng thể thống nhất.
Trong Lý thuyết Hệ thống, giao dịch là một hệ thống phức tạp, nơi các biến số riêng lẻ—giá cả, khối lượng và tâm lý—tương tác với nhau. Thành công đòi hỏi phải chuyển từ phân tích tĩnh sang việc năng động, quản lý các vòng phản hồi tồn tại ở ranh giới của sự hỗn loạn.
Các hệ thống phức tạp nằm giữa hai trạng thái khác nhau: phức tạp và hỗn loạn.
Nếu chúng ta xem xét một lĩnh vực đòi hỏi trí tuệ cao—ví dụ như “khoa học tên lửa”—nó hoạt động trong một hệ thống phức tạp: tuyến tính, có thể dự đoán được và có thể giải quyết được thông qua các phương trình toán học chính xác, khép kín.
Giao dịch diễn ra trong không gian phức tạp nhưng cũng hỗn loạn—hay nói cách khác nào nó nằm giữa sự phức tạp và sự hỗn loạn. Không gian hẹp này giữa trật tự cứng nhắc và sự ngẫu nhiên hoàn toàn; nó không phải là lĩnh vực mà trí tuệ thuần túy mang lại lợi thế tương tự như trong một hệ thống phức tạp.
Nếu trí thông minh giải quyết được các hệ thống phức tạp, thì khả năng thích ứng (hay trí thông minh thích ứng) là cần thiết để thành công trong những hệ thống phức tạp và hỗn loạn
Trong khi người thông minh cố gắng tính toán kết quả, người có khả năng thích ứng lại tập trung vào tương tác với môi trường. Trong một hệ thống phức tạp và hỗn loạn—như rừng, đại dương hay thị trường—bạn không thể “suy nghĩ” để giành chiến thắng vì hệ thống sẽ thay đổi ngay khi bạn can thiệp vào nó.
Warren Buffett đã nhiều lần nêu lên điểm này khi nói về đầu tư, một lĩnh vực có liên quan mật thiết đến giao dịch. Một trong những câu nói nổi tiếng của ông là:
“Nếu bạn có chỉ số IQ 160, hãy bán 30 điểm cho người khác vì bạn sẽ không cần đến nó.”
“Đầu tư không phải là trò chơi mà người có IQ 160 thắng người có IQ 130.”
“Một khi bạn có trí thông minh bình thường, điều bạn cần là tính khí để kiểm soát những thôi thúc có thể gây rắc rối cho bản thân.”
Tôi thích việc so sánh tư duy của trader với tư duy của người chơi poker. Trong poker, chỉ biết tỷ lệ thắng của một ván bài cụ thể thôi chưa đủ để bạn thành công—thông tin biết được là có hạn, và thông tin mới liên tục xuất hiện khi ván bài tiếp tục diễn ra. Khả năng thích ứng và điều chỉnh đánh giá của bạn về xác suất thành công khi có manh mối mới xuất hiện là điều thiết yếu.
Trong một hệ thống phức tạp, điều tốt nhất bạn có thể làm để đánh giá các kết quả tiềm năng là sử dụng xác suất—đưa ra ước tính, thử đoán. Trí tuệ không thích đoán mò; nó tìm kiếm sự chắc chắn, một câu trả lời đã biết và một kết quả có thể dự đoán được.
Xu hướng tự nhiên của người trí thức là tìm kiếm sự chắc chắn, và trong một thế giới phức tạp + hỗn loạn, việc tìm kiếm sự chắc chắn này thách thức cái tôi.
30 Năm Kinh Nghiệm Giao Dịch Tóm Tắt Trong 5 Phút
Cái tôi coi trọng việc được “đúng”. Đối với một người xuất chúng, việc “sai” giống như một thất bại về trí tuệ. Trong giao dịch, bạn có thể đúng 100% về luận điểm nhưng sai 100% về thời điểm hoặc hành động giá là bạn đã đi tong. Như chúng ta đã biết, một số dương nhân với một số âm bằng một số âm. Một luận điểm đúng nhưng không vượt qua được bài kiểm tra về thời điểm là một thất bại.
Người trí thức thích chứng minh thị trường sai. Ngược lại, nhà giao dịch với tư duy poker chỉ quan tâm đến việc lãi lỗ có tăng hay giảm. Giới trí thức thường “gắn bó” với ý tưởng của mình vì bản sắc của họ gắn liền với sự thông minh; họ thà chìm cùng con tàu còn hơn thừa nhận thị trường (cái “sinh vật”) đã đi theo hướng khác. Mặt khác, nhà giao dịch với tư duy poker “tiếp tục tiến lên”.
Đối với người trí thức, “bờ vực hỗn loạn” là điều khó chịu về mặt cảm xúc. Đúng vậy, nó khó chịu với tất cả mọi người, nhưng những nhà giao dịch với tư duy poker đã tự thỏa thuận với bản thân để hoạt động ở đó.
Bờ vực hỗn loạn là nơi có những phần thưởng cao nhất, mặc dù đó là nơi luôn tiềm ẩn sự mơ hồ. Ngược lại, trật tự là nơi thoải mái – vùng an toàn của chúng ta. Như một người khôn ngoan đã từng nói với tôi, không có gì có giá trị phát triển trong vùng an toàn.
Hỗn loạn thật đáng sợ. Giới trí thức cố gắng “sắp xếp” sự hỗn loạn thông qua các mô hình phức tạp. Khi mô hình thất bại (như mọi mô hình đều vậy khi đối mặt với sự hỗn loạn), chúng thường thiếu quy trình phản ứng—chúng chỉ có một lý thuyết đã bị bác bỏ. Chúng bị đóng băng.
Thị trường không phải là thứ có thể giải quyết được; mà là thứ cần tương tác. Như người ta vẫn nói: "Giao dịch chẳng phải là khoa học tên lửa."
Nguồn: Steve Goldstein
Đừng bỏ việc để trade (cho đến khi bạn làm điều này)
Giới thiệu sách Trading hay
Khám phá Nghệ thuật Giao dịch Tiền tệ Chuyên nghiệp
Sách được viết bởi FX Trader chuyên nghiệp, có gần 30 năm giao dịch Forex cho các ngân hàng lớn thế giới như Citi, Nomura hay HSBC, đồng thời từng trading cho quỹ đầu cơ có vốn hàng chục triệu đô la
Bài viết liên quan
