Thị trường Mỹ không hề hấn với cuộc chiến ở Iran: Đừng vội mừng bởi lịch sử chỉ ra điều đáng sợ

Cuộc chiến tranh Ả Rập-Israel năm 1973 và lệnh cấm vận dầu mỏ sau đó cho thấy thị trường chứng khoán không phải lúc nào cũng phục hồi nhanh chóng.

Thị trường chứng khoán không phải lúc nào cũng phục hồi nhanh chóng sau đợt giảm ban đầu khi chiến tranh nổ ra.

Hãy ghi nhớ điều đó khi các cuộc tấn công vào Iran của Mỹ và Israel đang gây biến động cho chỉ số S&P 500 và các chỉ số thị trường khác. Các chuyên gia thị trường lưu ý rằng chứng khoán Mỹ thường tăng cao hơn trong vòng vài tháng sau khi xung đột bùng nổ. Điều đó có khả năng xảy ra miễn là xung đột không leo thang thành điều gì tồi tệ hơn. Nhưng những đợt suy thoái kéo dài đã từng xảy ra trước đây và có thể xảy ra lần nữa.



Có lẽ sự so sánh lịch sử mang tính hướng dẫn nhất với Iran là những gì đã xảy ra sau Chiến tranh Yom Kippur tháng 10 năm 1973, khi các lực lượng do Syria và Ai Cập dẫn đầu tấn công Israel. Cuộc chiến đó đã dẫn đến lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Ả Rập, làm tăng lạm phát ở Mỹ và khiến thị trường chứng khoán sụt giảm.

Trên thực tế, phải đến cuối năm 1980, chỉ số S&P 500 điều chỉnh theo cổ tức mới cao hơn so với mức của nó vào cuối cuộc chiến tháng 10 năm 1973 – như biểu đồ dưới đây cho thấy. Nếu điều tương tự xảy ra sau cuộc xung đột với Iran, thì chỉ số S&P 500 sẽ không phục hồi, sau khi điều chỉnh theo lạm phát, cho đến đầu năm 2033.




Bạn có thể phản đối sự so sánh lịch sử này với lý do thị trường chứng khoán đã phải đối mặt với những trở ngại đặc thù trong những năm 1970, dẫn đến sự phục hồi ảm đạm này. Ví dụ, giá dầu tăng vọt do lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Ả Rập bắt đầu sau cuộc chiến đó, dẫn đến lạm phát hai chữ số ở Mỹ. Hơn nữa, nhiều người cũng chỉ ra rằng, thị trường chứng khoán Mỹ vào thời điểm đó đã bị định giá quá cao; dù sao thì đó cũng là thời kỳ của "Nifty Fifty" (50 công ty hàng đầu). Theo lập luận, chỉ cần một tác động nhỏ cũng đủ để làm sụp đổ thị trường chứng khoán.

Những lời phản bác này không thuyết phục. Chưa bao giờ có trường hợp hai sự kiện lịch sử hoàn toàn tương đồng. Nhưng bạn cũng có thể dễ dàng sử dụng lập luận này để bác bỏ sự phục hồi nhanh chóng sau các cuộc khủng hoảng địa chính trị trong quá khứ.

Thêm vào đó, thị trường chứng khoán Mỹ hiện nay thậm chí còn bị định giá quá cao hơn so với tháng 10 năm 1973. Khoảng cách là rất lớn, như bạn có thể thấy từ bảng kèm theo, liệt kê 10 chỉ số định giá đã có lịch sử dự báo chính xác về lợi nhuận của thị trường chứng khoán trong thập kỷ tiếp theo. Lưu ý rằng, trong mỗi trường hợp, thị trường hiện tại đều bị định giá quá cao gấp nhiều lần.



Cuối cùng, từ góc nhìn trái chiều, điều đáng lo ngại là rất nhiều người ở Phố Wall lại lạc quan về tác động của cuộc xung đột Iran đối với thị trường chứng khoán. Những gì đã xảy ra sau Chiến tranh Yom Kippur là lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng không nên quá tự tin rằng thị trường chứng khoán sẽ nhanh chóng phục hồi sau cú sốc ban đầu.