10 hành vi tài chính sai lầm mà trader hay mắc phải (Phần 2)

Trong bài viết trước tôi đã chia sẻ với anh em 4 trong số 10 hành vi tài chính sai lầm mà trader hay mắc phải khi giao dịch. 6 hành vi tiếp theo đều là những điều rất quen thuộc nhưng để nhận ra và tránh xa chúng không phải ai cũng làm được.

Để thành công trên thị trường không chỉ cần phân tích giỏi, hiểu về kinh tế vĩ mô mà còn phải chú ý đến những điều nhỏ nhặt nhưng không kém phần quan trọng đó là anh em phải vượt qua được trạng thái tâm lý khi giao dịch.


5. CHỈ NHỚ ĐẾN NHỮNG LẦN CHIẾN THẮNG

Khi giao dịch chúng ta thường chỉ nhớ về những lần chiến thắng, những thương vụ mang lại lợi nhuận mà bỏ qua những sai lầm. Điều này khiến cho bản thân cảm thấy dễ chịu với việc tự thỏa mãn cảm xúc rằng mình tài giỏi.


trader tránh đề cập đến những thất bại của bản thân mà chỉ thích nói về những lần trading có lãi, về sự tài giỏi của mỗi cá nhân trong việc phán đoán hướng đi của thị trường.

Nếu ai vẫn còn suy nghĩ này tốt hơn hết nên bỏ nó đi, phải đối mặt với những sai lầm, chấp nhận thực tế để tìm ra nguyên nhân và sửa chữa nó. Có như vậy chúng ta mới mong tiến bộ và cải thiện thực sự kết quả giao dịch chứ không phải những lời "chém gió" kia.

6. BẢO VỆ CÁI TÔI BẰNG MỌI GIÁ

Thêm một hành vi tài chính sai lầm mà trader hay mắc phải. Cái tôi quá cao khiến cơ hội trôi qua trong nuối tiếc. Ví dụ như sáng mai bạn có cuộc họp quan trọng với sếp nhưng tối hôm trước có thằng bạn từ xa mới vào và muốn gặp mặt. Vì nể nên bạn nhậu đến đêm mới về nhà không kịp chuẩn bị cho cuộc họp ngày mai và bị sếp mắng.

Khi đó bạn viện ra lý do vì người bạn kia mà mình mới bị như vậy và cảm giác tức tối bực bội xuất hiện. Đây gọi là hành vi tự chấp (Self - handicapping), bảo vệ cái tôi bằng mọi giá.


Muốn thành công phải biết hạ cái tôi xuống để lắng nghe với tinh thần cầu thị, biết nhận lỗi về phía mình và tìm cách giải quyết mọi chuyện chứ không phải đổ lỗi cho người khác dù lỗi đó do chính bản thân mình gây nên.


7. SỢ HÃI THẤT BẠI KHÔNG DÁM VÀO LỆNH

Trái ngược với trader liều mạng, vào lệnh bất chấp là những người sợ thua lỗ nên không dám giao dịch dù hệ thống đã phát ra tín hiệu. Muốn thoát khỏi việc này chỉ còn cách đó là quản lý vốn thật tốt, quyết đoán hơn trong những lần vào lệnh và hiểu được ý nghĩa của việc mất tiền. Tôi có một bài viết nói về nỗi sợ của trader, anh em có thể xem lại link bên dưới.

8. THIÊN KIẾN XÁC NHẬN (CONFIRMATION BIAS)

Hành vi này giống như khi đang tán tỉnh em nào đó, anh em sẽ bỏ qua mọi điểm xấu mà chỉ tập trung vào những điều tích cực từ phía đối phương. Anh em cố gắng thần thánh em kia lên, đâm đầu mù quáng vào em nó mà bỏ qua những lời khuyên ngăn từ người khác.


Trong trading, hành vi này không lạ, chắc chắn bạn đã từng gặp những "fan cuồng" của cổ phiếu nào đó dù trong bất cứ thời điểm nào. Họ không cần biết xu hướng đang thế nào, chỉ cần là cổ phiếu đó là họ sẽ tìm lý do thuyết phục để mua vào mà không biết tốt xấu ra sao.

9. TRADE THEO ĐÁM ĐÔNG

Sự bùng nổ của internet hiện nay giúp ích cho trader rất nhiều, nếu như trước kia mọi người phải vất vả tìm kiếm thông tin của công ty nào đó hoặc những tin tức liên quan đến thị trường thì bây giờ chỉ cần ở nhà click chuột mấy cái là ra.

Tuy nhiên điều này cũng kéo theo nhiều hệ lụy khi chúng ta không biết thông tin nào là thật, thông tin nào là giả và khi đó tụi lùa gà nổi lên như một thế lực thực sự. Lợi dụng tâm lý đám đông để hô hào, chèo kéo trader nhỏ lẽ mua vào những cổ phiếu lởm với mức giá tưởng chừng rẻ nhưng thực chất mắc hơn giá trị thực rất nhiều.

10. THIÊN LỆCH DO NHỮNG TÁC ĐỘNG GẦN ĐÂY (RECENCY BIAS)


Chẳng có xu hướng nào tồn tại mãi mãi, sẽ có lúc tăng lúc giảm thế nhưng không phải ai cũng hiểu được điều tưởng chừng đơn giản này. Nhiều trader thấy thị trường gần đây tăng mạnh và cố mua càng nhiều cổ phiếu càng tốt bởi họ tin xu hướng này sẽ còn kéo dài trong tương lai.

Hoặc ngược lại, khi nền kinh tế khủng hoảng mọi người ồ ạt bán ra khiến giá cổ phiếu lao dốc vì nghĩ rằng giá khó có thể phục hồi lại được. Những điều hiện tại chưa chắc đúng với tương lai và tốt nhất trader không nên lạm dụng việc lấy quá khứ gần để tiên đoán cho tương lai.