6 thói quen đốt tiền của trader

Thống kê tàn nhẫn mà các sàn giao dịch không bao giờ muốn bạn để tâm: 90% trader mới bốc hơi 90% tài khoản chỉ trong 90 ngày đầu tiên. Sự thật là thị trường không chủ động lấy tiền của ai cả; chính chúng ta tự dâng tiền cho thị trường thông qua những sai lầm lặp đi lặp lại. Giữa ranh giới của một pro-trader và một "tay mơ" cúng tiền cho sàn không phải là chén thánh hay hệ thống giao dịch bí mật nào, mà nằm ở việc ai loại bỏ được những thói quen độc hại. Dưới đây là 6 thói quen đốt tiền kinh điển nhất mà hầu như ai cũng từng mắc phải.

1. Gồng lỗ như một vị thần, chốt lời như người mới ốm dậy

Đây là hội chứng tâm lý phổ biến nhất. Khi lệnh vừa xanh được vài pip, tim bạn bắt đầu đập nhanh, não bộ liên tục phát ra tín hiệu "Chốt đi kẻo nó quay đầu mất lãi". Bạn vội vàng đóng lệnh và hài lòng với chút tiền lẻ, bỏ lỡ một con sóng lớn phía sau. Nhưng khi lệnh đỏ, mọi kỷ luật bay sạch. Bạn dời Stoploss, thậm chí gỡ bỏ hoàn toàn với niềm tin mãnh liệt: "Giá chạm hỗ trợ rồi, kiểu gì cũng rút chân".

Hậu quả là những lệnh thắng nhỏ giọt không bao giờ bù đắp nổi một cú sập kinh hoàng của thị trường. Một trader thành công làm điều ngược lại: Họ vô cảm khi cắt lỗ và cực kỳ kiên nhẫn khi giá đang chạy đúng xu hướng.

Tâm lý gồng lỗ là kẻ thù số một bào mòn tài khoản của trader.

2. Bắt dao rơi và trung bình giá xuống (DCA ngược xu hướng)

Trung bình giá (DCA) là chiến lược tuyệt vời trong đầu tư dài hạn (Spot) khi bạn có niềm tin vào giá trị tài sản. Nhưng mang tư duy đó vào giao dịch phái sinh (Margin/Futures) thì chẳng khác nào tự sát.



Nhiều anh em có thói quen hễ thấy giá giảm mạnh là nhảy vào bắt đáy. Giá càng giảm, càng nhồi thêm khối lượng lớn hơn để mong chỉ cần một nhịp hồi nhẹ là hòa vốn. Thị trường không thiếu những cú sập không có thanh khoản, đi một mạch xuyên thủng mọi ngưỡng hỗ trợ. Việc nhồi lệnh ngược xu hướng chỉ đẩy tốc độ cháy tài khoản đến nhanh hơn trước khi bạn kịp nhìn thấy nhịp hồi cứu rỗi.

3. Trả thù thị trường (Revenge Trading)

Bạn vừa dính một cú Stoploss oan uổng chỉ vì râu nến quét qua đúng 1 pip rồi quay đầu đi đúng nhận định ban đầu. Máu nóng dồn lên não, bạn lập tức mở một lệnh mới với khối lượng gấp đôi để "đòi lại công bằng" từ thị trường.

Lúc này, bạn không còn phân tích kỹ thuật hay hành động giá gì nữa, bạn đang đánh bạc bằng cảm xúc. Trạng thái tâm lý mất kiểm soát này khiến trader mất đi sự tỉnh táo, liên tục vào lệnh bất chấp rủi ro và kết cục thường là đánh mất toàn bộ phần vốn còn lại chỉ trong một buổi tối.

4. Bệnh "ngứa tay" (Overtrading)

Nhiều người nghĩ rằng làm trader là phải dán mắt vào màn hình 24/7 và vào lệnh liên tục thì mới tạo ra lợi nhuận. Sự thật là dòng tiền lớn thường được tạo ra trong lúc bạn ngồi chờ đợi, chứ không phải lúc bạn hành động.


Việc nghiện mở chart, cứ bật máy lên là phải tìm bằng được một điểm vào lệnh khiến bạn bị cuốn vào những vùng giá nhiễu loạn (choppy market) hoặc những khung thời gian nhỏ đầy rủi ro. Các pro-trader đôi khi chỉ giao dịch 2-3 lệnh mỗi tuần, nhưng đó là những setup có xác suất thắng cao nhất, hội tụ đủ mọi yếu tố từ xu hướng, vùng giá trị đến tín hiệu xác nhận.

Giao dịch quá mức (Overtrading) bào mòn cả tài chính lẫn sức khỏe tinh thần.

5. Hội chứng "Đẽo cày giữa đường" tìm chén thánh

Thua 3 lệnh liên tiếp với Price Action, bạn kết luận phương pháp này lỗi thời và chuyển sang học SMC ( Smart Money Concepts). Gặp chuỗi thua với SMC, bạn lại đập đi xây lại bằng Ichimoku hay Elliott.

Không có phương pháp nào winrate 100%. Mọi hệ thống giao dịch đều có những giai đoạn sụt giảm (Drawdown) tất yếu khi điều kiện thị trường thay đổi. Việc nhảy liên tục giữa các phương pháp khiến bạn không bao giờ thực sự làm chủ được công cụ nào, chỉ luôn cưỡi ngựa xem hoa và mãi kẹt trong vòng luẩn quẩn của việc bắt đầu lại.

6. Khinh thường quản lý vốn và All-in

Bạn có thể có một hệ thống giao dịch với tỷ lệ thắng lên tới 80%, nhưng chỉ cần bạn không quản lý vốn, số 0 tròn trĩnh vẫn đang chờ bạn ở cuối con đường. Việc vào lệnh với khối lượng quá lớn, đi full margin hay sử dụng đòn bẩy kịch trần với tư duy "đánh một mẻ lớn rồi nghỉ" chính là tư duy của con bạc khát nước.


Một trader tồn tại được trên thị trường là người sống sót qua những chuỗi thua liên tiếp (losing streak). Nếu mỗi lệnh bạn rủi ro 2% tài khoản, bạn phải thua 50 lệnh liên tiếp mới mất trắng. Nhưng nếu bạn rủi ro 50% cho một lệnh, chỉ cần thị trường ho hắt hơi 2 lần, cuộc chơi của bạn sẽ chấm dứt.

Loại bỏ hoàn toàn 6 thói quen này không phải là việc có thể làm trong một sớm một chiều. Nó đòi hỏi sự kỷ luật sắt đá và những bài học được trả giá bằng tiền thật. Lần tới, trước khi click chuột vào nút Buy/Sell, hãy hít một hơi thật sâu và tự hỏi: "Mình đang trade theo kế hoạch, hay đang để những thói quen cũ điều khiển?".