Vì sao Trung Quốc nhập khẩu vàng kỷ lục?

Ngân hàng trung ương Trung Quốc (PBOC) đã mua vàng trong 23 tháng liên tiếp, trong khi lượng vàng nhập khẩu của nước này cũng tăng lên mức cao chưa từng thấy.

Làn sóng mua vàng phản ánh nỗ lực của Bắc Kinh nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD, đồng thời cho thấy các hộ gia đình Trung Quốc đang thiếu những kênh đầu tư an toàn thay thế. Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn, các nhà phân tích dự báo nhu cầu vàng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao.

Theo dữ liệu của Cục Quản lý Ngoại hối Trung Quốc, PBOC đã mua thêm khoảng 23 tấn vàng trong tháng 9/2026, mức mua hàng tháng lớn nhất trong gần 3 năm. Động thái này kéo dài chuỗi mua vàng liên tiếp dài nhất kể từ ít nhất năm 2015.

Các hộ gia đình và doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang tìm đến vàng như một tài sản trú ẩn an toàn. Dữ liệu hải quan cho thấy nước này đã chi kỷ lục 158.8 tỷ USD để nhập khẩu hơn 1,000 tấn vàng trong 8 tháng đầu năm 2026. Con số này vượt xa mức 96.5 tỷ USD và 886 tấn của cả năm 2025.

Theo Aakash Doshi, Giám đốc chiến lược vàng tại State Street Investment Management, nhập khẩu vàng phục vụ nhu cầu tiêu dùng của Trung Quốc đã lập kỷ lục trong 8 tháng đầu năm nay. Chênh lệch giá vàng tại thị trường nội địa Trung Quốc tăng mạnh cho thấy “nhu cầu theo mùa trong mùa đông đang mạnh lên”, ông Doshi nhận định.


Làn sóng tích lũy vàng diễn ra trong bối cảnh giá kim loại quý này giảm. Giá vàng mất hơn 8% trong tháng 9, xuống khoảng 4,176 USD/ounce, sau khi lập kỷ lục trên 5,500 USD/ounce hồi tháng 1.

Ông Doshi dự báo giá vàng sẽ tăng lên mức 4,750-5,500 USD/ounce vào cuối quý 1/2027, nhờ nhu cầu duy trì mạnh mẽ.

Vì sao Trung Quốc mua vàng?​

Theo Carsten Menke, nhà phân tích tại Julius Baer Group, động cơ chính của PBOC mang tính chính trị. Ông nhấn mạnh việc “đồng USD bị sử dụng như một công cụ gây sức ép” và mong muốn giảm phụ thuộc vào trái phiếu Kho bạc Mỹ trong vai trò tài sản dự trữ.

Sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, các Chính phủ phương Tây đã phong tỏa tài sản của ngân hàng trung ương Nga. Diễn biến này cho thấy dự trữ ngoại hối được nắm giữ ở nước ngoài có thể bị hạn chế tiếp cận khi căng thẳng địa chính trị gia tăng, trong khi vàng lưu trữ trong kho của chính quốc gia sở hữu ít chịu rủi ro tương tự.

Trung Quốc đã giảm lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ nắm giữ xuống mức thấp nhất trong 18 năm, còn 618 tỷ USD vào tháng 7, theo dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ. Động thái này diễn ra khi Bắc Kinh tiếp tục đa dạng hóa dự trữ ngoại hối.

Nhu cầu vàng tại Trung Quốc còn được thúc đẩy bởi danh tiếng của kim loại quý này như một tài sản trú ẩn an toàn. Lo ngại về nền kinh tế thiếu ổn định khiến người tiêu dùng tăng mua trang sức vàng, vàng miếng và tiền vàng.

Trong khi đó, nhà đầu tư trong nước có ít lựa chọn thay thế. Thị trường bất động sản - vốn từng là kênh tích lũy tài sản chủ yếu của các hộ gia đình - vẫn chìm trong đà suy giảm kéo dài nhiều năm. Chỉ số CSI 300 giảm khoảng 8% từ đầu năm, trái ngược với mức tăng 13% của S&P 500. Lợi suất tiền gửi ngân hàng và trái phiếu cũng giảm trong bối cảnh nhu cầu vay vốn yếu.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Trung Quốc kỳ hạn 1 năm giảm xuống khoảng 1.2%, thấp hơn đáng kể so với mức khoảng 4.46% tại Mỹ.

“Chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng tại Trung Quốc cũng thấp hơn nhiều so với tại nhiều thị trường phương Tây”, Ole Hansen, Giám đốc chiến lược hàng hóa tại Saxo Bank, cho biết.

Theo ông Menke, kế hoạch của Bắc Kinh nhằm phát triển một thị trường vàng trong nước sâu rộng hơn cũng góp phần thúc đẩy làn sóng mua chưa từng có, buộc nước này phải bổ sung lượng vàng dự trữ. Ông ước tính đến cuối tháng 8/2026, PBOC đã mua khoảng 190 tấn vàng trong năm nay, trong đó có 110 tấn chưa được công bố.

Lực đỡ cho giá vàng​

Nhu cầu từ Trung Quốc đã giúp giá vàng chống chịu tốt hơn trước những sức ép vốn có thể khiến giá giảm sâu hơn. Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao đã hạn chế sức hấp dẫn của vàng - tài sản không mang lại thu nhập định kỳ. Thông thường, giá vàng chịu áp lực khi lãi suất tăng.

“Lực mua từ Trung Quốc đã trở thành nguồn hỗ trợ mang tính cơ cấu quan trọng đối với giá vàng”, Ewa Manthey, chiến lược gia hàng hóa tại ING Bank, nhận định. Bà cho biết các ngân hàng trung ương thường mua vàng với tầm nhìn dài hạn và ít nhạy cảm với biến động giá hơn nhà đầu tư cá nhân.

Đồng quan điểm, ông Menke lưu ý giá vàng vẫn duy trì trên mức ghi nhận trong mùa hè, dù kỳ vọng lãi suất và lợi suất trái phiếu tăng mạnh hơn. Fed đã phát tín hiệu có thể tăng lãi suất thêm một lần trong năm 2026.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới, Trung Quốc - quốc gia sở hữu lượng vàng dự trữ lớn thứ năm thế giới - nắm giữ 2,387 tấn tính đến tháng 8, chưa bằng một phần ba lượng vàng của Mỹ.

Tuy nhiên, theo ông Hansen, nhu cầu vàng có thể suy yếu nếu niềm tin vào thị trường bất động sản và chứng khoán Trung Quốc phục hồi. Đồng nhân dân tệ suy yếu cũng khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua trong nước, trong khi lãi suất tăng sẽ làm tiền gửi ngân hàng hấp dẫn hơn.

Sự thay đổi lớn hơn có thể xảy ra nếu các ngân hàng trung ương mất hứng thú với việc đa dạng hóa dự trữ hoặc căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, ông Hansen nhận định. Tuy nhiên, ông cho rằng “chưa có dấu hiệu nào cho thấy những điều đó sắp xảy ra”.