Cảnh báo dùng ảnh AI bẫy người muốn lấy lại tiền lừa đảo

Sau khi lừa được tiền, các đối tượng tiếp tục nhắm vào nạn nhân bằng chiêu trò dùng AI, mạo danh cơ quan chức năng, quảng cáo hỗ trợ thu hồi tài sản và yêu cầu đóng phí trước.

Mất 47 triệu đồng qua hai lần chuyển tiền​

Đầu tháng 8.2026, bà Phạm Thị Nhàn (tên nhân vật đã được thay đổi theo yêu cầu), 55 tuổi, trú tại Long Biên, TP Hà Nội bị lừa mất tổng cộng 47 triệu đồng qua hai lần chuyển tiền. Trong lần đầu, bà mất 11 triệu đồng. Với mong muốn lấy lại số tiền đã mất, bà tiếp tục tin vào những lời quảng cáo hỗ trợ thu hồi tiền trên mạng xã hội và bị lừa thêm 36 triệu đồng.

Nắm bắt tâm lý muốn lấy lại tài sản, các đối tượng lập hội nhóm, trang Facebook và website với những tên gọi như “Tiếp nhận thông tin thu hồi vốn treo”, “Lấy lại tiền bị lừa qua mạng”, "Tiếp nhận và xử lý hồ sơ”. Một số trang còn mạo danh cơ quan tư pháp, văn phòng luật hoặc luật sư nhằm tạo vỏ bọc đáng tin cậy.

Để thu hút người đang tìm kiếm sự giúp đỡ, các trang này đăng tải nội dung cảnh báo những hình thức lừa đảo phổ biến như dùng AI, tạo hình ảnh giả danh công an, ngân hàng, đầu tư trực tuyến hoặc mua hàng rồi chặn liên lạc. Bên dưới bài đăng xuất hiện nhiều bình luận tự nhận đã lấy lại được tiền bị lừa, thậm chí khẳng định thu hồi tài sản thành công.



Khi phóng viên Lao Động liên hệ trang Facebook mang tên “Tiếp nhận và xử lý hồ sơ”, các đối tượng yêu cầu cung cấp giấy tờ chứng minh việc bị lừa và đóng trước khoản phí từ 3-5 triệu đồng để tra soát thông tin.

AI khiến kịch bản lừa đảo tinh vi hơn​

Theo chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), Giám đốc Chongluadao.vn, một trong những rủi ro đáng lo ngại hiện nay đến từ thói quen sử dụng AI thiếu kiểm soát. Nhiều người sẵn sàng tải ảnh cá nhân, giấy tờ tùy thân, hợp đồng, tài liệu tài chính, thậm chí thông tin nội bộ doanh nghiệp lên chatbot AI để nhờ phân tích, tóm tắt hoặc chỉnh sửa.

Chuyên gia cảnh báo dữ liệu được cung cấp cho một số dịch vụ AI có thể bị lưu trữ, xử lý hoặc sử dụng ngoài mong muốn của người dùng. Đặc biệt, các nền tảng không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nguy cơ rò rỉ thông tin nếu hệ thống bảo mật bị xâm nhập. Vì vậy, doanh nghiệp cần quy định rõ những công cụ AI được phép sử dụng và không tùy tiện đưa tài liệu mật lên các nền tảng công cộng.

Không chỉ tài liệu, hình ảnh và video công khai trên mạng xã hội cũng có thể trở thành nguồn dữ liệu để tội phạm khai thác.

Theo chuyên gia Ngô Minh Hiếu, những người thường xuyên xuất hiện trên Internet, đặc biệt là lãnh đạo doanh nghiệp hoặc người có quyền phê duyệt giao dịch tài chính, có nguy cơ bị giả mạo danh tính bằng công nghệ Deepfake và DeepVoice.

Chuyên gia dẫn lại vụ lừa đảo xảy ra tại Hồng Kông (Trung Quốc) năm 2024. Một nhân viên tài chính tham gia cuộc họp video với những người được cho là lãnh đạo và đồng nghiệp, nhưng thực tế các nhân vật trong cuộc họp đều bị giả mạo bằng Deepfake. Tin tưởng chỉ đạo từ cấp trên, người này đã chuyển tổng cộng khoảng 25 triệu USD cho kẻ gian. Vụ việc cho thấy hình ảnh và giọng nói không còn là căn cứ đủ tin cậy để xác minh danh tính trong môi trường số.

Theo chuyên gia, tội phạm mạng ngày càng hoạt động có tổ chức, phân chia thành các bộ phận chuyên trách tương tự doanh nghiệp, cơ quan chức năng.


"Nếu trước đây tin nhắn lừa đảo thường có lỗi chính tả, cách diễn đạt thiếu tự nhiên, thì hiện nay AI có thể hỗ trợ tạo ra các kịch bản trôi chảy, đánh trúng tâm lý nạn nhân. Công nghệ dịch thuật theo thời gian thực giúp các đối tượng vượt qua rào cản ngôn ngữ, trong khi chatbot AI có thể tự động tiếp cận, sàng lọc người có khả năng mắc bẫy trước khi chuyển cho người thật tiếp tục thực hiện hành vi lừa đảo" - ông nhấn mạnh.

Để phòng tránh, chuyên gia khuyến nghị người dùng bật xác thực hai yếu tố, không cài ứng dụng từ đường dẫn lạ và hạn chế công khai dữ liệu nhạy cảm. Khi nhận được cuộc gọi yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp, người dùng cần xác minh qua một kênh liên lạc độc lập, kể cả khi hình ảnh và giọng nói giống người quen.

Đối với người đã bị lừa đảo, cần cảnh giác với các lời mời chào cam kết thu hồi tiền, đặc biệt khi đối tượng yêu cầu chuyển phí trước hoặc cung cấp giấy tờ cá nhân cho tài khoản chưa được xác minh. Không nên tiếp tục chuyển tiền chỉ vì tin vào hình ảnh, bình luận hay lời giới thiệu trên mạng xã hội. Khi xảy ra vụ việc, người dân nên lưu giữ bằng chứng liên quan và trình báo cơ quan công an để được hướng dẫn xử lý.