Phỏng vấn độc quyền trader kỳ cựu Sylvain Vervoort, bậc thầy sở hữu hơn 35 năm kinh nghiệm thực chiến (phần 10)

(tiếp bài trước)

Kirk: Không tệ chút nào. Vậy, anh rút ra được những bài học cốt lõi nào khi backtest (kiểm tra dữ liệu quá khứ) các chiến lược giao dịch cho thật chuẩn?

Vervoort: Tôi cho rằng anh em lúc nào cũng phải dùng chung một setup cơ bản thì mới có thể đặt lên bàn cân so sánh được. Hơn nữa, nếu kết quả test trông quá đẹp, đẹp đến mức khó tin thì chắc chắn là có "mùi" rồi! Thường thì tôi sẽ soi lại kết quả đó trên vài biểu đồ khác nhau để đảm bảo mắt mình nhìn thấy đúng những gì hệ thống đang báo cáo. Tôi cũng sẽ ném chiến lược đó vào test ở đa dạng thị trường và mở rộng rổ cổ phiếu ra để chắc chắn rằng kết quả có tính nhất quán.

Kirk: Có cái bẫy nào mà anh em trader cần phải né khi backtest không anh?

Vervoort: Nhìn chung thì tôi luôn cảnh báo anh em về việc tối ưu hóa quá mức (over-optimizing). Tốt nhất hãy dùng mức trung bình cho các thông số cài đặt. Tìm mức trung bình đó trong một khoảng thời gian dài ở quá khứ, sau đó đem đi test độ ổn định ở một khoảng thời gian gần hơn. Tất nhiên, phải cực kỳ cảnh giác với những indicator (chỉ báo) kiểu như hàm zigzag trong MetaStock, vì nó mắc lỗi "nhìn trước tương lai" (foresight/look-ahead bias). Cuối cùng, luôn phải dán mắt vào chart để check chéo xem kết quả tính toán có đi đôi với thực tế hay không.

Kirk: Sẵn nhắc đến backtest và phát triển chiến lược, tôi nghe nói anh đang build một chiến lược giao dịch cơ học (mechanical strategy) có tên là SATS2. Dù qua những lần chém gió trước, tôi biết hệ thống này vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, nhưng anh có thể bật mí mục tiêu của anh với "đứa con" mới này là gì không?

Vervoort: Mục tiêu thì đơn giản thôi – tạo ra một hệ thống giao dịch tự động 100%, tự đẻ ra tiền ngay cả khi mình đang đi nghỉ dưỡng. Đó chẳng phải là giấc mơ của mọi trader sao? SATS2 chính là một bước đệm tiến tới cái đích đó. Hiện tại, tôi không dùng SATS2 như một con bot tự động hoàn toàn, mà xem nó như một công cụ báo tín hiệu chuyên sâu ngay trên chart để chỉ điểm mua/bán. Cái ngon nhất là tôi biết chắc hệ thống này có thể tự kiếm ra lợi nhuận, nên tôi dùng nó để làm tín hiệu xác nhận (confirmation) hoặc để đồng bộ hóa các nhịp vào lệnh của mình.

Hiện tại, cũng đang có vài anh em hỗ trợ tôi test nó trên thị trường thực (real-time). Trong lúc đó, tôi cũng đã ra lò cả SATS3 và SATS4, đồng thời đang thai nghén hệ thống SATS5 – phiên bản này hiện tại trông khá là hứa hẹn. Mỗi hệ thống lại đánh theo một tư duy tiếp cận khác nhau. Làm vậy thì sau này mình có thể chạy song song nhiều hệ thống cùng lúc để trung bình hóa hiệu suất lợi nhuận.

Kirk: Dựa trên mớ dữ liệu backtest của anh, thì tiềm năng tương lai của SATS2 ra sao? Rất cảm ơn anh đã rộng rãi cho tôi dùng thử SATS2, và sau khi tự tay test, tôi dám chắc là anh đang đi rất đúng hướng.

Vervoort: Để tôi show cho anh xem qua kết quả của mấy hệ thống mà tôi đang nắm trong tay nhé. Tôi sẽ set chung một điều kiện y hệt nhau cho tất cả để anh dễ bề so sánh.

Tôi lấy dữ liệu test trong giai đoạn từ đầu năm 2004 đến tháng 12 năm 2009. Nhìn vào biểu đồ dưới đây, anh có thể thấy chỉ số S&P 500 hồi đó chạy như thế nào. Thú thực, nếu chỉ chơi bài mua và nắm giữ (buy and hold) S&P 500 trong giai đoạn này thì hòa vốn, chẳng có đồng lãi nào.


Nhưng như tôi đã nói, gu của tôi là săn những cổ phiếu có sóng lớn trong dài hạn, và né xa những mã có lịch sử rơi vào các dạng sau:

• Giá lình xình, biên độ hẹp trong thời gian dài
• Biến động trong phiên (intraday volatility) quá giật cục
• Biến động theo ngày quá cao
• Thường xuyên có những cú giật giá bất ngờ

Tôi phải nhắc đi nhắc lại mấy tiêu chí này vì nó là yếu tố sống còn để thành công với bất kỳ hệ thống trading tự động nào. Đa số các hệ thống kiểu gì cũng sẽ có hơi hướm đánh theo xu hướng (trend following). Anh cứ thử tưởng tượng xem, với một cổ phiếu cứ loanh quanh biên độ 10 - 20% thì làm sao mà kiếm ăn được bằng cách bám trend? Mình cần những con sóng to hơn cơ.

Bài test này tôi dùng rổ 31 cổ phiếu. Vốn khởi điểm là 1.000 đô la cho mỗi mã, không tính nhồi lệnh từ lãi/lỗ (no profit or loss sharing), phí giao dịch cho chiều mua và bán đều là 0,2%. Các lệnh được khớp ngay lập tức theo giá đóng cửa của ngày xuất hiện tín hiệu. Chỉ đánh lệnh Long (mua lên).

Vậy kết quả của từng hệ thống ra sao? Mời anh soi kỹ hiệu suất của từng hệ ở 3 bức ảnh tiếp theo cho SATS2, SATS3 và SATS4 nhé.


Như anh thấy trên đống số liệu đó, SATS2 đẻ ra tổng lợi nhuận là 122,15% với trung bình 21 lệnh giao dịch. SATS3 kiếm được 126,55% với trung bình 22 lệnh. SATS4 thì mang về khoản lãi 312,57% với trung bình 60 lệnh. Cổ phiếu có phong độ đỉnh nhất trong rổ này mang lại biên lợi nhuận cực gắt, nhưng kể cả khi chúng ta gạt bớt khoản lãi đột biến đó đi cho thực tế hơn, thì mức lợi nhuận vẫn dư sức vượt mốc 200%.

SATS4 cũng là hệ thống duy nhất có thể chạy liên tục cho cả vị thế Long và Short. Nhìn vào bức ảnh tiếp theo, anh sẽ thấy kết quả khi đánh cả 2 chiều với SATS4. Ở đây, tổng lợi nhuận lên tới +435% với trung bình 120 vòng lặp giao dịch. Tất nhiên, cái đích mà tôi hướng tới là những thuật toán đằng sau SATS5 sẽ còn cày ra nhiều tiền hơn thế nữa!



---

Sylvain Vervoort là một nhà phân tích tài chính, trader chuyên nghiệp và chuyên gia giáo dục người Bỉ nổi tiếng trên thế giới trong lĩnh vực phân tích kỹ thuật (Technical Analysis). Ông có hơn 3 thập kỷ kinh nghiệm giao dịch trên thị trường chứng khoán, hàng hóa và là tác giả của nhiều công cụ, chỉ báo kỹ thuật phổ biến được tích hợp trên các nền tảng giao dịch lớn như TradingView hay MetaTrader.

Các chỉ báo kỹ thuật nổi tiếng độc quyền:

Sylvain Vervoort được cộng đồng trader biết đến nhiều nhất qua việc phát triển các bộ chỉ báo cải tiến, giúp làm mượt dữ liệu giá và giảm tín hiệu nhiễu (noise) từ thị trường:

• Asymmetrical RSI (ARSI): Phiên bản chỉ báo sức mạnh tương đối bất đối xứng, giúp phản ánh động lượng thị trường chính xác hơn RSI truyền thống.
• Smoothed RSI Inverse Fisher Transform: Chỉ báo kết hợp giữa RSI mượt và bộ biến đổi Inverse Fisher giúp xác định vùng quá mua/quá bán và các điểm đảo chiều cực kỳ nhạy bén.
• HACO / HACOLT (Heikin-Ashi Candles Oscillator): Bộ dao động dựa trên nến Heikin-Ashi, tối ưu hóa cho các chiến lược giao dịch theo xu hướng dài hạn.
• SVEPivots & Vervoort ATR Stop: Các công cụ hỗ trợ xác định ngưỡng kháng cự/hỗ trợ và đặt điểm dừng lỗ (stop-loss) dựa trên độ biến động thực tế của thị trường.

Sách và các ấn phẩm giảng dạy:

• Tác phẩm "Capturing Profit with Technical Analysis": Đây là cuốn sách nổi tiếng nhất của ông, hướng dẫn chi tiết cách kết hợp mô hình nến, chỉ báo kỹ thuật và quản lý vốn để tối đa hóa lợi nhuận.
• Tạp chí Stocks & Commodities: Ông là người đóng góp chuyên môn thường xuyên cho tạp chí phân tích tài chính uy tín này với các chuỗi bài viết chuyên sâu về chiến lược giao dịch Swing (Swing Trading).
• Dự án STOCATA: Sylvain Vervoort sáng lập nền tảng STOCATA Applied Technical Analysis, nơi ông cung cấp các khóa học, video giảng dạy miễn phí và chia sẻ hệ thống đếm sóng 1-2-3 (123 Wave Count System) do chính ông phát triển.